Lekcja krok po kroku

Liczby dodatnie i ujemne – przykłady i oś liczbowa

Liczby dodatnie są większe od zera, a liczby ujemne mniejsze od zera. Na osi liczbowej dodatnie leżą po prawej stronie zera, a ujemne po lewej. Zero nie jest ani dodatnie, ani ujemne.

3 kroki3 przykłady10 ćwiczeń
Cel lekcji

Po tej lekcji potrafisz samodzielnie rozwiązywać zadania z tematu „Liczby ujemne i oś liczbowa” i sprawdzać poprawność wyniku.

Przesuwaj i porównuj

Znajdź liczbę na osi

Przesuń punkt. Położenie na lewo oznacza liczbę mniejszą, a na prawo — większą.

Zero oddziela liczby ujemne od dodatnich.

1

Najpierw zobacz i poruszaj. Potem nazwij to, co się zmieniło. Dopiero na końcu zapisz działanie matematyczne.

01
Zacznij od sensu

Zrozum pojęcie

Zanim użyjesz wzoru lub algorytmu, zobacz, co naprawdę oznacza ten temat.

Najprościej mówiąc

Działanie matematyczne opisuje konkretną zmianę: dodawanie łączy, odejmowanie znajduje różnicę, mnożenie zastępuje wielokrotne dodawanie, a dzielenie tworzy równe grupy. Przed liczeniem nazwij działanie i oszacuj, jakiego wyniku się spodziewasz.

Przyda Ci się
  • ✓Kolejność wykonywania działań oraz kontrola wyniku.
  • ✓Rozpoznawanie znaków działań i wartości pozycyjnej cyfr.
Gdzie to spotkasz?

Podstawowe działania wykorzystujemy podczas zakupów, dzielenia przedmiotów, planowania czasu i porównywania ilości.

Słowa, które warto znać
składnik

Jedna z liczb dodawanych do siebie.

wynik działania

Liczba otrzymana po poprawnym wykonaniu działania.

działanie odwrotne

Działanie pozwalające sprawdzić wynik, np. odejmowanie dla dodawania.

02
Teraz poznaj sposób

Metoda rozwiązania

W podobnych zadaniach wykonuj te czynności zawsze w tej samej kolejności.

  1. 1
    Krok 1

    Znajdź zero i kierunek wzrostu osi.

  2. 2
    Krok 2

    Liczby ujemne zaznaczaj po lewej stronie.

  3. 3
    Krok 3

    Odległość zapisuj jako liczbę nieujemną.

Dlaczego to działa?

Algorytmy rachunkowe porządkują cyfry według ich wartości pozycyjnej. Działanie odwrotne pozwala sprawdzić, czy wynik prowadzi z powrotem do danych.

03
Zobacz na przykładzie

Rozwiązania krok po kroku

Najpierw spróbuj samodzielnie. Dopiero później rozwiń rozwiązanie.

01Przykład 1Spróbuj rozwiązać przykład 1Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie⌄
Rozwiązanie

Przejdź po kolei przez każdy zapis.

  1. 1

    Liczbą przeciwną do 7 jest -7.

02Przykład 2Spróbuj rozwiązać przykład 2Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie⌄
Rozwiązanie

Przejdź po kolei przez każdy zapis.

  1. 1

    Odległość -5 od zera wynosi 5.

03Przykład 3Spróbuj rozwiązać przykład 3Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie⌄
Rozwiązanie

Przejdź po kolei przez każdy zapis.

  1. 1

    Temperatura spadła z 2°C o 6°C

  2. 2

    2-6=-4°C.

Wyjaśnienia i dodatkowe zadania

Gdzie spotykamy liczby dodatnie i ujemne?

Temperatura +4°C oznacza cztery stopnie powyżej zera, a −4°C cztery stopnie poniżej zera. Podobnie opisujemy piętra podziemne, wysokości poniżej poziomu morza lub ujemny stan konta. Znak plus przed dodatnią liczbą często pomijamy: +5 = 5.

Liczby całkowite obejmują liczby naturalne i liczby do nich przeciwne: …, −3, −2, −1, 0, 1, 2, 3, … . Dodatnie i ujemne mogą być też ułamki, na przykład 0,5 i −0,5, ale nie są one liczbami całkowitymi.

Jak porównywać liczby na osi?

Na osi liczbowej wartości rosną w prawo. Dlatego −2 > −7, chociaż 2 < 7. Wśród liczb ujemnych większa jest ta bliżej zera. Każda liczba dodatnia jest większa od każdej ujemnej, a zero jest większe od wszystkich liczb ujemnych.

Ustal stałą odległość między kolejnymi jednostkami osi i zaznacz zero. Przesuwając się o trzy jednostki w lewo, docierasz do −3, a o trzy w prawo do 3. Nie zmieniaj wielkości podziałki w obrębie tej samej osi.

Liczby przeciwne i odległość od zera

Liczby przeciwne leżą po przeciwnych stronach zera i w tej samej odległości od niego, na przykład 6 i −6. Ich suma wynosi zero. Liczbą przeciwną do zera jest zero.

Wartość bezwzględna oznacza odległość od zera: |−6| = 6 i |6| = 6. Odległość nie jest ujemna. Przy dodawaniu liczb o różnych znakach możesz poruszać się po osi: start z −3 i pięć kroków w prawo daje −3 + 5 = 2.

Zadania z rozwiązaniami

Najpierw spróbuj rozwiązać zadanie samodzielnie. Następnie rozwiń rozwiązanie i porównaj kolejne kroki.

Zadanie 1. Uporządkuj rosnąco liczby 3, −5, 0 i −2.Rozwiązanie krok po kroku
  1. Najbardziej na lewo leży −5, następnie −2.
  2. Po prawej od liczb ujemnych jest 0, a dalej 3.

Odpowiedź: −5 < −2 < 0 < 3.

Zadanie 2. Temperatura wynosiła 2°C i spadła o 6°C. Ile wynosi teraz?Rozwiązanie krok po kroku
  1. Zapisz zmianę jako odejmowanie: 2 − 6.
  2. Od 2 przesuń się o 2 do zera, a potem jeszcze o 4 w lewo.

Odpowiedź: Temperatura wynosi −4°C.

Zadanie 3. Podaj liczbę przeciwną do −8 i odległość −8 od zera.Rozwiązanie krok po kroku
  1. Liczba przeciwna leży po drugiej stronie zera w tej samej odległości.
  2. Od −8 do 0 jest osiem jednostek.

Odpowiedź: Liczba przeciwna to 8, a odległość od zera wynosi 8.

Częste pytania

Czy zero jest liczbą dodatnią?
Nie. Zero nie jest ani dodatnie, ani ujemne. Jest natomiast liczbą nieujemną i niedodatnią.
Która liczba jest większa: −3 czy −8?
−3 jest większe, bo na osi liczbowej leży bardziej na prawo niż −8. Można to porównać z temperaturą: −3°C to cieplej niż −8°C.
04
Utrwal wiedzę

Najważniejsze przed ćwiczeniami

✓
Zapamiętaj

Najważniejszy krok: Znajdź zero i kierunek wzrostu osi. Na końcu zawsze sprawdź znak, jednostkę i sens otrzymanego wyniku.

!
Częsty błąd

Nie zaczynaj od przypadkowego działania. Najpierw nazwij dane, ustal kolejność kroków, a potem sprawdź wynik innym sposobem.

?
Szybkie sprawdzenieJak możesz sprawdzić wynik działania?
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź

Wykonaj działanie odwrotne i zobacz, czy otrzymasz jedną z danych początkowych.